\ བོད་མཐོ་སྒང་དུ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱས་པས་འབྲོག་ལས་ཀྱི་མ་འོངས་པར་དྲི་བ་འཕྲད།
བོད་མཐོ་སྒང་དུ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱས་པས་འབྲོག་ལས་ཀྱི་མ་འོངས་པར་དྲི་བ་འཕྲད།
བོད་རང་དབང་ཐུན་མོང་། | ༢༠༢༦ ལོའི་ཟླ་༡༡ ཚེས་༥།
རུའི་ཊར་གསར་འགྱུར་ཁང་ (Reuters) གི་ཉེ་དུས་གསར་འགྱུར་ལྟར་ན། ཆིང་ཧའེ་-བོད་མཐོ་སྒང་ཡོངས་སུ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་འདེད་སྐྱོད་ཆེད་ཀྲུང་གོས་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ས་ཚིགས་ཆེན་པོ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེས་འབྲོག་པ་ཁག་ཅིག་ལ་ཡོང་འབབ་གསར་པ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་འཚོ་བའི་ཐབས་ལམ་མུ་མཐུད་གནས་ཐུབ་མིན་ཐད་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད།
སླར་གསོའི་ནུས་ཁུངས་ཀྱི་ས་ཁོངས་གསར་པ།
མཐོ་སྒང་འདི་ལ་འཛམ་གླིང་གི་ཐོག་ཁང་ཞེས་ཀྱང་འབོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ནས་རུ་སྤོས་འབྲོག་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་མང་པོའི་ཕ་ས་ཡིན། ད་ལྟ་ས་ཁོངས་འདི་ནི་པེ་ཅིང་གི་གཙང་མའི་ནུས་ཁུངས་འཆར་གཞིའི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གི་དཔག་ཚོད་ལྟར་ན། ས་ཁོངས་འདིར་ཀྲུང་གོའི་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་བཟོ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད། ཟླ་༧ པའི་ནང་ཉི་ནུས་ནི་ཀྲུང་གོའི་གློག་ཤུགས་སྒྲིག་ཆས་བསྒྲིགས་འཇོག་ནུས་པའི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཁུངས་སུ་གྱུར་ཡོད། དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལོ་ལྔའི་ནང་རླུང་ནུས་དང་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་འཕར་སྣོན་བྱེད་ཚད་བརྒྱ་ཆ་༥༣ བསྐྱར་དུ་འཕར་སྣོན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་འབེན་བཟུང་ཡོད།
མཚོ་སྔོན་གྱི་ཀོང་ཧོ་རྫོང་དུ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་ས་ཁྱོན་ཧེག་ཊར་༦༠,༠༠༠ ཙམ་ཁྱབ་ཡོད། ཉེ་འཁོར་གྱི་ཧའེ་ནན་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གློག་ཤུགས་མ་འཇོག་ཀུང་སིའི་ལས་གཞི་ཞིག་གི་བདེ་འཇགས་ལྟ་སྐུལ་བས་གསར་འགོད་པར་བཤད་པར། ཉི་ནུས་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་དབར་ལུག་འཚོ་བས་རྩྭ་གཅོད་ཀྱི་གྲོན་ཆུང་བྱེད་ཐུབ། ཁོང་གིས་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅིང་། དེར་བཟོས་པའི་གློག་ཤུགས་པེ་ཅིང་དང་ཧྲང་ཧེ་ལྟ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གཏོང་གི་ཡོད།
འབྲོག་པ་ཁག་ཅིག་ལ་ཐོབ་པའི་ཁེ་ཕན།
ལུག་རྫི་ཁག་ཅིག་གིས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་༢༥ ལ་སོན་པའི་འབྲོག་པ་ཞིག་གིས། སྔོན་ཆད་འབྲོག་ལས་རྙིང་པའི་འོག་ལོ་རེར་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་༡ ནས་༢ བར་ཡིན་ཡང་། ད་ལྟ་སྒོར་ཁྲི་༥ ནས་༦ བར་འཕར་ཡོད་པ་དང་། དགོང་མོ་རེ་རེར་ལུག་ཁྱུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ར་བར་ལོག་ཆོག་པའི་གནས་བབ་ཡོད་པར་བཤད།
ལོ་༤༣ ལ་སོན་པའི་ལུག་རྫི་གཞན་ཞིག་གིས་སྲོག་ཆགས་༧༠༠ ནས་༨༠༠ བར་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་དོ་དམ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཡོང་འབབ་ལྡབ་༨ འཕར་ནས་སྒོར་ཁྲི་༨༠,༠༠༠ ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པར་དཔག་ཚོད་བྱས་ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟླ་༧ པའི་བར་ཧའེ་ནན་ཁུལ་གྱི་ཤང་ལྔའི་ཁྱིམ་ཚང་༦,༣༣༠ ལ་འབྲོག་ས་ཚིགས་༥༦ བརྒྱུད་ཁེ་ཕན་ཐོབ་ཡོད་པ་སྤེལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁྱིམ་ཚང་དེ་དག་གི་ནང་ནས་དངོས་སུ་རྩྭ་འཚོ་བྱེད་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་ཐོབ་མཁན་ག་ཚོད་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་མེད།
འཚོ་བའི་ཐབས་ལམ་དང་མོས་མཐུན་ཐད་ཀྱི་དོ་ཁུར།
ཞིབ་འཇུག་པ་དང་འགན་འཁུར་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་དཀའ་ངལ་དེ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དྷ་རམ་ས་ལར་གནས་པའི་བོད་སྲིད་དོན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེས་བཤད་པར། ཉི་ནུས་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་སྲོག་ཆགས་ཁག་ཅིག་ལ་རྩྭ་འཚོ་ས་རེ་རྙེད་ཀྱང་། ས་ཆ་དེ་དག་ནི་རུ་སྤོས་འབྲོག་ལས་ཀྱི་འཚོ་བ་མུ་མཐུད་སྐྱོང་བར་འཚམ་པོ་མེད།
མཐོ་སྒང་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ནུས་ཁུངས་གསར་པའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས། ས་གནས་མཉམ་ལས་མི་སྣའི་བདེ་འཇགས་ཆེད་མིང་མ་བཤད་པར་གསར་འགོད་པར་བཤད་པར། རྩྭ་ས་དེ་དག་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ལས་གཞིར་བསྒྱུར་སྐབས་ས་གནས་མི་མང་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རིམ་ནང་བཤད་སྐད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་པ་དེས་ད་དུང་བཤད་པར། ར་བས་བསྐོར་བའི་ཉི་ནུས་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་སྒོ་ཀུན་ཕྱེ་བའི་རྩྭ་ཐང་དག་བགོ་བཤའ་བཏང་ནས། ཕྱུགས་ཟོག་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་དེ་བས་དཀའ་ཁག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
རྩྭ་འཚོ་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྱབ་ཚད་ཀྱང་ཚད་བཀག་ཡོད་པ་མངོན། ༢༠༢༤ ལོར་ཀོང་ཧོ་རྫོང་གི་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་༡༦ ཁོ་ནའི་ལུག་ལ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ས་ཁོངས་ཤིག་ཏུ་ལོའི་དུས་ཚིགས་ཁག་ཅིག་ལ་རྩྭ་འཚོ་བཅུག་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད། དབྱིན་ཡུལ་གྱི་གཞི་ཚོགས་Foundation for Gaia ཡི་མན་ཌི་ མེཀ་ཁིའུན་ (Mandie McKeown) གྱིས་རུ་སྤོས་འབྲོག་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་མིང་ཙམ་གྱི་རྩྭ་འཚོའི་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་ལས། ར་དང་གཡག་ཕལ་ཆེར་རྩྭ་འཚོ་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་ཕུད་ཡོད་པ་བརྗོད། ཁོང་མོའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་ལྟ་བྱུང་བཞིན་པའི་ལས་དོན་འདི་ནི་སྔོན་ཆད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འབྲོག་ལས་དེ་མིན།
དེ་མིན་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་ཐད་ཀྱང་དོ་ཁུར་ཡོད། ཁོ་ལོ་ར་ཌོ་སློབ་ཆེན་པོལ་ཌར་གྱི་མི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་པ་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ (Sanggay Tashi) ཀྱིས་ཟླ་༦ པའི་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཏུ། མཚོ་སྔོན་གྱི་མི་མང་གིས་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཀ་བ་དང་གློག་སྐུད་བརྒྱུད་རླུང་འཚུབ་སྐབས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱི་སྒྲ་འཇིགས་སྐྲག་ཅན་ཞིག་ཐོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེས་མི་དང་སྲོག་ཆགས་གཉིས་ཀར་བར་ཆད་བཟོ་གི་ཡོད་པ་བྲིས་ཡོད།
༢༠༡༧ ལོའི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུའང་། ཀོང་ཧོ་རྫོང་གི་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ས་ཚིགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཐང་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་ལ་ཟ་རྒྱུའི་རྩྭ་ཉུང་དུ་བཏང་བའི་ཞུ་གཏུག་ཅིག་བཀོད་ཡོད། འགན་འཁུར་བ་ཚོས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་རྗེས་ཞུ་གཏུག་དེ་བདེན་པ་མིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་བ་དང་། ས་ཁོངས་དེར་རྩྭ་འཚོ་བྱེད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་མེད་པའང་བཤད་ཡོད། མཚོ་སྔོན་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རུའི་ཊར་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་བསམ་འདྲི་ལ་ལན་བརྒྱབ་མེད།
འདི་དོན་གལ་ཆེ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་རེད།
བོད་ཀྱི་རུ་སྤོས་འབྲོག་པ་ཚོ་སྔོན་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེའི་གནས་སྤོ་བྱ་འགུལ་གྱི་འོག་ཚུད་མྱོང་ཡོད། ༢༠༠༠ ལོའི་དུས་འགོར། ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་འབྲོག་པ་དང་མི་མང་རྣམས་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་རྒུད་ལ་ལྡོག་འགྱུར་གཏོང་བའི་མིང་འོག་གི་སྲིད་ཇུས་ལྟར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ཁག་ཏུ་སྤོས་ཡོད། ད་ལྟ་ཉི་ནུས་གློག་ཤུགས་ལས་གཞི་མྱུར་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱས་པས། སྔོན་ནས་ཀྱང་ས་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་ལམ་དབང་འཛིན་ཕྱོགས་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཟིན་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་དག་ལ་གནོན་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་བསྣན་ཡོད།
གཙང་མའི་ནུས་ཁུངས་འཕེལ་རྒྱས་ནི་དམིགས་ཡུལ་རིན་ཐང་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། འབྲོག་པ་ཁག་ཅིག་ལ་ཡོང་འབབ་འཕར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེའང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་མི་རུང་། འོན་ཀྱང་བོད་པ་ཚོར་དྲི་བ་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་འཕྲད་ཡོད། ཐག་གཅོད་སུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཁེ་ཕན་སུས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་དམ། ལོ་རབས་མང་པོའི་རིང་རྩྭ་ཐང་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་མཁན་གྱི་མི་མང་རྣམས་ལ་ས་ཆ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་དགོས་མིན་ཐད་དོན་དངོས་ཀྱི་བཤད་སྐད་དབང་ཆ་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་དོན་དངོས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་དང་མོས་མཐུན་མེད་ན། སྔོ་ལྗང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འཚོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཉམས་རྒུད་མྱུར་དུ་གཏོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།